راتگِـن (ص 704، 1928) از يك نسخه‌ٴ خطي عربي مورخ 1311 م شمس‌الدين محمد نام‌ مي‌برد، كه حاوي دستورِ ساختن گرد مِـدفَـعه (جمع مدافع‌، ماشين جنگي‌) براي تيرهاي آتش‌زا و موشك‌هاست‌. تركيب آن گرد 15:10:74 است‌. اين شمس‌الدين مي‌تواند همين ميرك‌، يا شمس‌الدين سمرقندي مذكور در مقدمه 2، 1880 باشد، يا باز هم كس ديگر.

جَـغـميني‌

محمود بن محمد بن عمر جغميني‌. منجم و پزشك ايراني كه به عربي مي‌نوشت (متوفا سال‌1344 ـ 1345م‌/ 745 ه ق‌).
نسبت جغميني يا چغميني به جايي به‌نام جَغمين يا چَغمين در خوارزم است‌. آثار زير را از او دانسته‌اند:
1. المُلَـخًـص في‌الهيئه‌، كه از فراواني نسخه‌هاي خطي و شرح هايي كه بر آن نوشته‌اند پيداست در جهان اسلام شهرت زيادي داشته است‌، از قبيل شرح قاضي‌زاده‌ٴ رومي (متوفا 1436 ـ 1446) و علي بن محمد جرجاني (چهاردهم ـ 2). اين اثر به فارسي هم ترجمه شده‌.
2. قِـوَي الكَـواكِـب و ضعفها، در اخترگويي‌.
3. قانونچه‌. منتخبات يا تلخيصي است از قانون ابن سينا. در زمان شاهرخ تيموري (فرمان‌روا 1404 ـ 1447) به فارسي ترجمه شد.1
آنچه در بالا ذكر شد مورد قبول سوتر است‌، ولي به گفته‌ٴ بروكلمان دو تن به اين نام بوده‌اند، اولي‌ كه منجم و موٴلف الملخص في‌الهيئه بوده و در سال 1222/1221 درگذشته است‌؛ دومي پزشك و موٴلف قانونچه بوده و در سال 1345/1344 وفات يافته است‌. او از كتاب قوي‌الكواكب ذكري‌ نمي‌كند، ولي دو كتاب رياضي را به اولي منسوب مي‌دارد، رساله في حساب التِـسعَـه (كه گمان مي‌كنم‌ درباره‌ٴ جمع بستن اعداد 9 باشد)، و شرح طرق‌الحساب مسائل‌الوصايه (يا القوامي في‌الحساب‌).

5. عـراق‌

بخش ششم از فصل اول را ببينيد.

6. تـوران‌

جـوزجـانـي‌

احمد بن عثمان جوزجاني‌، متكلم و منجم تركمن‌، كه به عربي مي‌نوشت (1282 ـ 1343 م / 681 ـ 744 ه ق‌).


1. درباره‌ٴ ترجمه‌ها و شرح‌هاي فارسي اين كتاب‌ها نك‌. كتاب‌نامه‌ٴ علوم ايران‌.